มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต (พ.ศ. ๒๕๕๔)
ชุดวิชากฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและพยานชั้นสูง
หน่วยที่ ๕
เรื่อง
บทบาทของพนักงานอัยการในการดำเนินคดีอาญา
โดย
ศาสตราจารย์(พิเศษ) คัมภีร์ แก้วเจริญ
ตอนที่ ๕.๑ พนักงานอัยการ กับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
เรื่องที ๕.๑.๑ โครงสร้าง และวิสัยทัศน์ของสำนักงานอัยการสูงสุด
-โครงสร้างอัยการตามรัฐธรรมนูญ (มาตรา ๒๕๕)
ดู >>> ประวัติความเป็นมา
ดู >>> อัยการอิสระ
ดู >>> ข้าราชการฝ่ายอัยการ
-วิสัยทัศน์อัยการ
ดู >>> วิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์และแผนงาน
-ภารกิจของอัยการ
ดู >>> โครงสร้างส่วนราชการ
ดู >>> พันธะและอำนาจหน้าที่
เรื่องที่ ๕.๑.๒ ภารกิจของอัยการ
-การอำนวยความยุติธรรม
-การรักษาผลประโยชน์ของรัฐ
-การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน
-การให้ความร่วมมือทางอาญาระหว่างประเทศ
๑) การสืบสวนและสอบสวน
๒) การสืบพยานในศาล
๓) การส่งผู้ร้ายข้ามแดน กับการโอนตัวนักโทษ
๔) การยืดและอายีดทรัพย์สิน
๕) ความร่วมมืออื่นๆ
-การตรวจสอบทางการเมือง
๑) ความเกี่ยวข้องกับ กกต.
๒) ความเกี่ยวข้องกับ ปปช.
๓) ความเกี่ยวข้องกับศาลฎีกาแผนกคดีอาญานักการเมือง
๔) กรณีตรวจสอบตามรัฐธรรมนูญ
-ภารกิจอื่นๆ
>>> โครงสร้างและอำนาจหน้าที่
>>> ภารกิจสำนักงานอัยการสูงสุด
ตอนที่ ๕.๒ ภารกิจของอัยการในการดำเนินคดีอาญา
เรื่องที่ ๕.๒.๑ กระบวนการสืบสวนและสอบสวนคดีอาญา
-ความหมายและขั้นตอนของ การสืบสวน
-ความหมายและขั้นตอนของ การสอบสวน
-หลักสิทธิมนุษยชนและบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ
๒.๒ การสอบสวนคดีความผิดที่เกิดนอกราชอาณาจักร
-อัยการสูงสุดคือพนักงานสอบสวนที่รับผิดชอบ
-การมอบหมายหน้าที่สอบสวนแก่พนักงานอัยการ
-การมอบหมายหน้าที่แก่พนักงานสอบสวนอื่น
๒.๓ การตรวจสอบการสอบสวนคดีอาญา
-การเชิญบุคคลมาให้ถ้อยคำ
-การสอบสวนเพิ่มเติม
๒.๔ การสั่งไม่ฟ้องคดีอาญา
-อำนาจฟ้องคดีอาญาของผู้เสียหาย
-อำนาจฟ้องคดีอาญาแผ่นดิน
-การใช้ดุลพินิจของอัยการในการสั่งไม่ฟ้อง
-ผลของคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องคดีอาญา
เรื่องที่ ๕.๒.๕ การชี้ขาดความเห็นแย้งในคดีอาญา
-ลักษณะของความเห็นแย้งให้ฟ้องคดีอาญา
-การชี้ขาดโดยอัยการสูงสุด
-การชี้ขาดไม่ฟ้องคดีอาญาไม่ตัดสิทธิฟ้องคดีของผู้เสียหาย
เรื่องที่ ๕.๒.๖ การดำเนินคดีในศาลยุติธรรม
-การทำคำฟ้องและยื่นฟ้อง
-การสืบพยานพิสูจน์ความจริงแห่งคดี
-อัยการกับการคุ้มครองสิทธิของจำเลย
-อัยการกับการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหาย
-การตรวจสอบคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลยุติธรรม
ตอนที่ ๕.๓ การบังคับใช้กฎหมายอาญาของพนักงานอัยการ
เรื่องที่ ๕.๓.๑ กระแสสังคม vs. นโยบายสาธารณะ (Public Policy)
-อัยการต้องสั่งคดีตามกระแสสังคมหรือ ?
-จุดยืนขององค์กรในกระบวนการยุติธรรม
-ความรู้ ความเข้าใจและจรรยาบรรณของสื่อมวลชน
เรื่องที่ ๕.๓.๒ หลักนิติธรรม (Rule of Law)
-การสั่งคดีอาญาต้องอาศัยหลักรัฐศาสตร์ด้วย ใช่หรือไม่ ?
-ที่ใดมีสังคม ที่นั่นย่อมต้องมีกฎหมาย (Ubai Societas Ibai Jus)
เรื่องที่ ๕.๓.๓ การไม่ดำเนินคดีผู้ที่ปรากฎว่ากระทำความผิดอาญา
-การสั่งไม่ฟ้องคดีโดยนโยบายสาธารณะ
-การชะลอการฟ้อง
-การกันผู้ต้องหาเป็นพยาน
-การไม่ฟ้องผู้ที่ให้การเป็นพยานหรือให้ข้อมูลเป็นประโยชน์แก่รัฐในการรักษาความสงบเรียบร้อย
ตอนที่ ๕.๔ ความเป็นอิสระของอัยการกับการตรวจสอบ
เรื่องที่ ๕.๔.๑ ดุลพินิจในการดำเนินคดีอาญากับความเป็นอิสระ
-การกำหนดคุณสมบัติของอัยการ
-ข้อจำกัดว่าด้วยการขัดแย้งแห่งผลประโยชน์(Conflict of Interest)
-ดุลพินิจของอัยการต้องไม่เบี่ยงเบนจากข้อเท็จจริงที่ปรากฏในสำนวนคดีอาญา
เรื่องที่ ๕.๔.๒ หลักประกันความเป็นอิสระของอัยการ
-การจัดองค์กร การบริหารงานบุคคล และค่าตอบแทน
-การรับรองความเป็นอิสระโดยรัฐธรรมนูญ
-บทกฎหมายห้ามฝ่ายบริหารแทรกแซงการใช้ดุลพินิจของอัยการ
เรื่องที่ ๕.๔.๓ การควบคุมและตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของอัยการ
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
-ผู้ว่าราชการจังหวัด
-ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
การควบคุมและตรวจสอบภายในองค์กร
-การบังคับบัญชา และการกำกับดูแล
-มาตรการทางวินัย
การควบคุมและตรวจสอบโดยกลไกการบริหารจัดการ
-การจัดกลไกการทำงานเป็นองค์คณะ
-การเปิดเผยขั้นตอนการทำงาน
-การใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในองค์กรอัยการเพื่อความโปร่งใสในการใช้ดุลพินิจ
การควบคุมและตรวจสอบโดยกลไกอื่นๆ
-การห้ามมิให้เกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่ขัดแย้งกับบทบาทและภารกิจของตนและขององค์กรอัยการ
-การคัดค้านอัยการโดยคู่กรณี
-การเปิดเผยข้อมูล
-ตัวแทนรัฐบาลในคณะกรรมการอัยการ
-ตัวแทนวุฒิสภาในคณะกรรมการอัยการ
-บทบาทสื่อมวลชน
ตอนที่ ๕.๕ บทบาท และข้อคิดเกี่ยวกับบทบาทอัยการ
เรื่องที่ ๕.๕.๑ บทบาทของอัยการ
เรื่องที่ ๕.๕.๒ ข้อคิดเกี่ยวกับบทบาทของอัยการ
-มุมมองของผู้เสียหาย
-มุมมองของผู้ต้องหา
-บทบาทเพื่อประชาชนและสังคม
*เอกสารที่ใช้ประกอบการบรรยาย
* * * * * * * * * * * *
|