หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต(พ.ศ. ๒๕๕๑)
วิชาระบบการบริหารงานและกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
สาขาวิชาการบริหารงานยุติธรรม
เรื่อง
อัยการ กับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
โดย
ศาสตราจารย์(พิเศษ) คัมภีร์ แก้วเจริญ
วันเสาร์ที่ 18 เมษายน 2552
เวลา 13.10 15.40 น.
ณ ห้องบรรยาย คณะนิติศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกริก บางเขน
๑. ทำความรู้จักกับอัยการ
๑.๑ โครงสร้าง และวิสัยทัศน์ของสำนักงานอัยการสูงสุด
-โครงสร้างอัยการตามรัฐธรรมนูญ (มาตรา ๒๕๕)
ดู >>> ประวัติความเป็นมา
ดู >>> อัยการอิสระ
ดู >>> ข้าราชการฝ่ายอัยการ
-วิสัยทัศน์อัยการ
ดู >>> วิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์และแผนงาน
-ภารกิจของอัยการ
ดู >>> โครงสร้างส่วนราชการ
ดู >>> พันธะและอำนาจหน้าที่
๑.๒ องค์กรในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา (Criminal Justice)
-ฝ่ายปกครองกับการรักษาความสงบรียบร้อย
-สนง.ตำรวจแห่งชาติ
-สนง.คดีพิเศษกับการสอบสวนคดี
-สนง.อัยการสูงสุด
-ศาลยุติธรรม
-กรมราชทัณฑ์
๑.๓ ภารกิจของอัยการ
-การอำนวยความยุติธรรม
-การรักษาผลประโยชน์ของรัฐ
-การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน
-การให้ความร่วมมือทางอาญาระหว่างประเทศ
๑) การสืบสวนและสอบสวน
๒) การสืบพยานในศาล
๓) การส่งผู้ร้ายข้ามแดน กับการโอนตัวนักโทษ
๔) การยืดและอายีดทรัพย์สิน
๕) ความร่วมมืออื่นๆ
-การตรวจสอบทางการเมือง
๑) ความเกี่ยวข้องกับ กกต.
๒) ความเกี่ยวข้องกับ ปปช.
๓) ความเกี่ยวข้องกับศาลฎีกาแผนกคดีอาญานักการเมือง
๔) กรณีตรวจสอบตามรัฐธรรมนูญ
-ภารกิจอื่นๆ
>>> โครงสร้างและอำนาจหน้าที่
>>> ภารกิจสำนักงานอัยการสูงสุด
๒. ภารกิจของอัยการในด้านกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
๒.๑ กระบวนการสืบสวนและสอบสวนคดีอาญา
-ความหมายและขั้นตอนของ การสืบสวน
-ความหมายและขั้นตอนของ การสอบสวน
-หลักสิทธิมนุษยชนและบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ
๒.๒ การสอบสวนคดีความผิดที่เกิดนอกราชอาณาจักร
-อัยการสูงสุดคือพนักงานสอบสวนที่รับผิดชอบ
-การมอบหมายหน้าที่สอบสวนแก่พนักงานอัยการ
-การมอบหมายหน้าที่แก่พนักงานสอบสวนอื่น
๒.๓ การตรวจสอบการสอบสวนคดีอาญา
-การเชิญบุคคลมาให้ถ้อยคำ
-การสอบสวนเพิ่มเติม
๒.๔ การสั่งไม่ฟ้องคดีอาญา
-อำนาจฟ้องคดีอาญาของผู้เสียหาย
-อำนาจฟ้องคดีอาญาแผ่นดิน
-การใช้ดุลพินิจของอัยการในการสั่งไม่ฟ้อง
-ผลของคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องคดีอาญา
๒.๕ การชี้ขาดความเห็นแย้งในคดีอาญา
-ลักษณะของความเห็นแย้งให้ฟ้องคดีอาญา
-การชี้ขาดโดยอัยการสูงสุด
-การชี้ขาดไม่ฟ้องคดีอาญาไม่ตัดสิทธิฟ้องคดีของผู้เสียหาย
๒.๖ การสั่งฟ้องคดีและดำเนินคดีในศาลยุติธรรม
-การทำคำฟ้องและยื่นฟ้อง
-การสืบพยานพิสูจน์ความจริงแห่งคดี
-อัยการกับการคุ้มครองสิทธิของจำเลย
-อัยการกับการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหาย
-การตรวจสอบคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลยุติธรรม
๓. ความเป็นอิสระของอัยการกับการถูกตรวจสอบ
๓.๑ ดุลพินิจในการดำเนินคดีอาญากับความเป็นอิสระ
-การกำหนดคุณสมบัติของอัยการ
-ข้อจำกัดว่าด้วยการขัดแย้งแห่งผลประโยชน์(Conflict of Interest)
-ดุลพินิจของอัยการต้องไม่เบี่ยงเบนจากข้อเท็จจริงที่ปรากฏในสำนวนคดีอาญา
๓.๒ หลักประกันความเป็นอิสระของอัยการ
-การจัดองค์กร การบริหารงานบุคคล และค่าตอบแทน
-การรับรองความเป็นอิสระโดยรัฐธรรมนูญ
-บทกฎหมายห้ามฝ่ายบริหารแทรกแซงการใช้ดุลพินิจของอัยการ
๓.๓ การควบคุมและตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของอัยการ
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
-ผู้ว่าราชการจังหวัด
-ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
การควบคุมและตรวจสอบภายในองค์กร
-การบังคับบัญชา และการกำกับดูแล
-มาตรการทางวินัย
การควบคุมและตรวจสอบโดยกลไกการบริหารจัดการ
-การจัดกลไกการทำงานเป็นองค์คณะ
-การเปิดเผยขั้นตอนการทำงาน
-การใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในองค์กรอัยการเพื่อความโปร่งใสในการใช้ดุลพินิจ
การควบคุมและตรวจสอบโดยกลไกอื่นๆ
-การห้ามมิให้เกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่ขัดแย้งกับบทบาทและภารกิจของตนและขององค์กรอัยการ
-การคัดค้านอัยการโดยคู่กรณี
-การเปิดเผยข้อมูล
-ตัวแทนรัฐบาลในคณะกรรมการอัยการ
-ตัวแทนวุฒิสภาในคณะกรรมการอัยการ
-บทบาทสื่อมวลชน
๔. ประเด็นการบังคับใช้กฎหมายของอัยการ
๔.๑ กระแสสังคม vs. นโยบายสาธารณะ (Public Policy)
-อัยการต้องสั่งคดีตามกระแสสังคมหรือ ?
-จุดยืนขององค์กรในกระบวนการยุติธรรม
-ความรู้ ความเข้าใจและจรรยาบรรณของสื่อมวลชน
๔.๒ หลักนิติธรรม (Rule of Law)
-การสั่งคดีอาญาต้องอาศัยหลักรัฐศาสตร์ด้วย ใช่หรือไม่ ?
-ที่ใดมีสังคม ที่นั่นย่อมต้องมีกฎหมาย (Ubai Societas Ibai Jus)
-ความหมายของหลักนิติธรรม
๔.๓ การไม่ดำเนินคดีผู้ที่ปรากฎว่ากระทำความผิดอาญา
-การสั่งไม่ฟ้องคดีโดยนโยบายสาธารณะ
-การชะลอการฟ้อง
-การกันผู้ต้องหาเป็นพยาน
-การไม่ฟ้องผู้ที่ให้การเป็นพยานหรือให้ข้อมูลเป็นประโยชน์แก่รัฐในการรักษาความสงบเรียบร้อย
๕.สรุป และแง่คิดที่เกี่ยวข้อง
๕.๑ สรุปบทบาทของอัยการ
๕.๒ แง่คิดเกี่ยวกับบทบาทของอัยการ
-มุมมองของผู้เสียหาย
-มุมมองของผู้ต้องหา
-บทบาทเพื่อประชาชนและสังคม
*เอกสารที่ใช้ประกอบการบรรยาย
* * * * * * * * * * * *
|