การฝึกอบรมหลักสูตรการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ

ผู้รับการอบรม : พนักงานตรวจสอบ การเงิน และพัสดุ การทางพิเศษแห่งประเทศไทย
ผู้ประสานงาน : คุณนงเยาว์ กิตติวิไลลักษณ์ - หน.แผนกตรวจสอบ ๔ การทางพิเศษแห่งประเทศไทย

เรื่อง การบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ : มุมมองภาครัฐ (EXPRESSWAY CONSTRUCTION CONTRACTS ADMINISTRATION) โดย ศาสตราจารย์(พิเศษ) คัมภีร์ แก้วเจริญ วัน ..?.. พฤษภาคม ๒๕๕๕ เวลา ..?.. น. ณ ห้องประชุม การทางพิเศษแห่งประเทศไทย จตุจักร 1. สาระเบื้องต้นเกี่ยวกับโครงการก่อสร้าง 1.1 บุคคลและงานในโครงการก่อสร้าง 1.1.1 บุคคลในโครงการก่อสร้าง                 วัตถุประสงค์ของการจ้างก่อสร้าง                 ความผูกพัน/หน้าที่หลักในโครงการก่อสร้าง ผู้ว่าจ้าง/เจ้าของโครงการ (Owner)                  ในโครงการก่อสร้างทั่วไป                  ในโครงการร่วมทุนระหว่างรัฐกับเอกชน ผู้รับจ้าง/ผุ้รับเหมา (Contractors)                  ผู้รับเหมาหลัก (Main Contractor)                  ผู้รับเหมาย่อย/เฉพาะงาน (Specialist Contractor)[                  ผู้รับเหมาเบ็ดเสร็จ (Turnkey Contractor)                  ผู้รับเหมาช่วง (Sub-contractor) ผู้ผลิต/ผู้จำหน่ายวัสดุอุปกรณ์                  นิติสัมพันธ์ตามสัญญาซื้อขาย                  นิติสัมพันธ์ตามสัญญาจ้างทำของ ที่ปรึกษาโครงการ (Consultants)                  ผู้ออกแบบ (Designer)                  ผู้จัดการก่อสร้าง (Construction Manager)                  ผู้ควบคุมงาน (Supervisor) 1.1.2 ประเภทและองค์ประกอบของงานโครงการก่อสร้าง ประเภทงานก่อสร้าง                  งานอาคาร                  งานโครงสร้างพิ้นฐาน                  งานอุตสาหกรรม องค์ประกอบของงานก่อสร้าง                  เคลียร์พื้นที่ ~ งานดิน ~ งานฐานราก                  โครงสร้าง                  ไฟฟ้า ~ เครื่องกล                  ประปา ~ สุขาภิบาล                  ตกแต่งภายใน ~ ภูมิสถาปัตย์                  งานก่อสร้างอื่นๆ งานอื่นๆในโครงการก่อสร้าง 1.2 ขั้นตอนการบริหารโครงการก่อสร้าง 1.2.1. ขั้นตอนดำเนินการ          ศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ (Feasibility Study - F.S.)          ออกแบบรายละเอียด (Detailed Design)          จัดจ้าง (Procurement)          ก่อสร้าง (Construction)          บำรุงรักษา (Maintenance) 1.2.2 แผนภูมิแสดงภารกิจในการบริหารโครงการ 1.3 สัญญาโครงการและสัญญาจ้างก่อสร้าง 1.3.1 ประเภทสัญญาโครงการ          จ้างที่ปรึกษา          การเงิน          จ้างก่อสร้าง          ซื้อขาย ~ ซื้อและติดตั้ง          ค้ำประกัน          สัญญาอื่นๆ 1.3.2 ประเภทสัญญาจ้างก่อสร้าง ตามลักษณะงาน          สัญญางานหลัก          สัญญาจ้างเฉพาะงาน          สัญญาจ้างเหมาเบ็ดเสร็จ ตามวัตถุประสงค์ในการจ่ายต่างาน          สัญญาจ้างเหมา (Lump Sum Contract)          สัญญาจ้างราคาต่อหน่วย (Unit Cost Contract)          ~Bill of Quantities (B/Q)          ~~ราคาต่อหน่วย และปริมาณงาน/วัสดุ          ~~~ราคาเหมาเฉพาะงาน          สัญญาแบบผสม (Mixed Types) 1.4 กระบวนการเกิดสัญญาจ้างก่อสร้าง 1.4.1 แนวปฏิบัติในการทำสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ          การเจรจาทำความตกลง          การออกประกาศประกวดราคา          ขั้นตอนดำเนินการทำสัญญาภายใต้หลักเกณฑ์ของ พ.ร.บ.ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535 1.4.2 นิติสัมพันธ์ในกระบวนการประกวดราคาจัดจ้าง 1.4.3 กฎหมายที่ใช้บังคับแก่สัญญาจ้างก่อสร้าง 2. โครงสร้างของสัญญาจ้างก่อสร้าง และการเจรจายกร่าง 2.1 โครงสร้างของสัญญาจ้างก่อสร้าง 2.1.1 สัญญาฉบับลงนาม (Form of Contract)          วรรคคู่สัญญา และวรรคลงลายมือชื่อ          วรรคที่มา/เจตนารมณ์ของสัญญา          ข้อตกลงหลักและข้อกำหนดสิทธิหน้าที่หลัก          ข้อตกลงทั่วไป 2.1.2 เอกสารผนวกท้ายสัญญา (Annexes) เงื่อนไขของสัญญา (Conditions of Contract)          เงื่อนไขทั่วไป (General Conditions of Contract - GCC)          เงื่อนไขพิเศษ (Special Conditions of Contract - SCC)          เงื่อนไขเฉพาะสัญญา (Particular Conditions of Contract - PCC) เอกสารอื่นๆแนบท้ายสัญญา          ข้อกำหนดโครงการ (Terms of Reference - TOR)          แบบรูป (Drawings)          ข้อกำหนดด้านเทคนิคการก่อสร้าง (Technical Specifications)          ใบแสดงรายการปริมาณงานและราคา (Bill of Quantities - BOQ หรือ B/Q)          วิธีการชำระเงิน (Terms of Payments)          เอกสารอื่นๆ : หลักประกันสัญญา (Bank Guarantee) ~ บันทึกการประชุมก่อนประกวดราคา (Pre-bid Conference) 2.1.3 เงื่อนไขทั่วไปของสัญญาฉบับมาตรฐาน (Standard Forms of General Conditions of Contract - GCC) พิจารณาระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุฯ แบบฟอร์มเอกสารประกวดราคานานาชาติ          ตัวอย่างสัญญาซื้อขายฉบับนานาชาติ          ตัวอย่างสัญญาจ้างฉบับนานาชาติ พิจารณาบทบาทของสมาพันธ์วิศวกรที่ปรึกษา รปท. (FIDIC)          ดู >>>สัญญาก่อสร้างมาตรฐาน(for Civil Work)ของ FIDIC* 2.2 การยกร่างและการตรวจร่างสัญญา 2.2.1 ข้อมูลประกอบการร่างและตรวจสัญญา          บทบาทนักกฎหมาย          กฎหมายและระเบียบเกี่ยวกับสัญญา          แบบสัญญามาตรฐาน          ขั้นตอนการทำสัญญา ปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยในการทำสัญญา          ปัญหาข้อกฎหมาย          ปัญหาแบบสัญญามาตรฐาน          ปัญหาทางปฏิบัติ 2.2.2 การยกร่างสัญญา          การเตรียมการ : จัดทีมงาน และวางรูปแบบสัญญา          การเรียบเรียง          การนำเสนอ 2.2.3 บันได ๓ ขั้นของการตรวจร่างสัญญา ตรวจเบื้องต้น          ตัวบทกฎหมาย          กฎ ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรี          เจตนารมณ์ของสัญญา ค้นความใน          ความชัดเจน ~ ความสอดคล้อง          ธรรมเนียม ~ ประเพณีการก่อสร้าง          ความเป็นธรรม ~ ความได้เปรียบเสียเปรียบ ไขทางสำเร็จ          ประสานงาน          ขอความเห็นชอบ          ให้ข้อเสนอแนะ 2.3 การเจรจาและต่อรองสัญญา 2.3.1 เตรียมการ ทำความเข้าใจ          แนวปฏิบัติ ประเพณีการค้า          ความได้เปรียบเสียเปรียบเชิงธุรกิจ          องค์ประกอบการประชุมเจรจา ศึกษารวบรวมข้อมูล          วัตถุประสงค์ และรายละเอียดของสัญญา          ระเบียบ มติ ครม. หลักกฎหมาย และความชอบด้วยกฎหมายกรณีหน่วยงานของรัฐเป็นคู่สัญญา วิเคราะห์ประเด็น          สถานภาพคู่เจรจา          เป้าหมายการเจรจา 2.3.2 ระหว่างเจรจา          นักกฎหมายคือผู้ช่วย เป็นคนกลาง และเปิดเผย          ปรับตัวเข้ากับบรรยากาศที่ประชุมเจรจา          ~จริงใจ ประนีประนอม          ~~มีเหตุผล          ~~~ยอมรับ / ประทับใจ          ~~~~ยืนยัน / ภูมิใจ          ~~~~~หยุดพักผ่อนคลาย          ~~~~~~ยืดเวลาแก้ปัญหา 2.3.2 หลังการเจรจา          เก็บความลับ          ประเมินผลการเจรจา 2.4 ปัญหาการบริหารสัญญาที่มักเกิดขึ้นในโครงการก่อสร้างภาครัฐ 2.4.1 ปัญหาข้อกฎหมาย ตัวบทกฎหมาย          หลักพื้นฐานกฎหมายว่าด้วยสัญญา ~หนี้ ~เอกเทศสัญญา          กฎหมายเฉพาะ ~กฎหมายมหาชน ระเบียบ & ธรรมเนียมปฏิบัติ          ระเบียบของภาครัฐ          มติคณะรัฐมนตรี          ธรรมเนียมปฏิบัติในวงการก่อสร้างระหว่างประเทศ ~หลักเกณฑ์ขององค์กรระหว่างประเทศ ~เงื่อนไขของแหล่งเงินกู้          ดู >>>เงื่อนไขสัญญาก่อสร้างมาตรฐาน(for Civil Work)ของ FIDIC ฉบับล่าสุด 2.4.2 ปัญหาข้อสัญญา          ความไม่ชัดเจน          ความไม่ยืดหยุ่น พิจารณาปัญหาความไม่เป็นธรรมในทรรศนะของฝ่ายเอกชน          กรณีสัญญาจ้างก่อสร้างเชิงธุรกิจ          กรณีสัญญาจ้างก่อสร้างสาธารณูปโภค ~สาธารณูปการ/สัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ          ดู >>>คดีทางด่วน บางนา/บางปะกง 2.4.3 ปัญหาทางปฏิบัติ ปัญหาที่เกิดในขั้นตอนก่อนการลงนามสัญญา          การจัดเตรียมเอกสารประกวดราคา          การคัดเลือกผู้รับจ้าง          ปัญหาในระหว่างเจรจา          ปัญหาในขณะลงนามสัญญา          การขาดความเข้าใจในสิทธิหน้าที่ตามรายละเอียดของเงื่อนไขสัญญา ปัญหาที่เกิดในขั้นตอนการบริหารงานก่อสร้าง          การตีความประเด็นที่มีความเห็นต่างกัน          การขัดแย้งกันระหว่างเอกสารต่างๆ          ความไม่ชัดเจนของข้อความในสัญญา กฎ ระเบียบ ข้อบังคับเกี่ยวกับการจ้างแรงงาน          ปัญหาด้านเอกสาร ~การจัดเก็บ ~ความครบถ้วนของข้อมูล          ปัญหาการประสานงานระหว่างคู่สัญญา ปัญหาที่เกิดภายหลังการจบงานก่อสร้าง          การจ่ายค่างานงวดสุดท้าย          ปัญหาภาษีอากร ใครรับภาระ          การประนีประนอมข้อพิพาท 3. ประเด็นปัญหาสำคัญตามเงื่อนไขสัญญาจ้างก่อสร้าง : ศึกษาเฉพาะเงื่อนไขสัญญาจ้างก่อสร้างทางเชื่อมต่อทางพิเศษบูรพาวิถี 3.1 การแจ้งให้เริ่มงาน (Notice to Proceed)          ระเบียบปฏิบัติของภาครัฐ          ผลทางกฎหมาย 3.2 การจ่ายเงินค่าจ้างล่วงหน้า 3.3 การโอนสิทธิเรียกร้อง 3.4 การส่งมอบพื้นที่ก่อสร้างล่าช้า          ข้อกำหนดความคืบหน้าของงาน (Progress Schedule)          ข้อกำหนดสิทธิขยายเวลา ~เรียกค่างานเพิ่ม 3.5 การแก้ไขงานก่อสร้าง ~งานพิเศษ ~การจ่ายค่างาน          ปัญหา~ขอบเขต~อำนาจในการสั่งแก้ไขงาน (ดุลพินิจของวิศวกรที่ปรึกษา/ผู้ควบคุมงาน หรือผู้ว่าจ้าง : เห็นสมควรตามหลักวิชาช่าง/เทคนิคการก่อสร้าง)          กรณีแก้ไขเปลี่ยนแปลงงานตามแบบรูป (Drawing) ในสัญญา ~การเพิ่ม-ลดงาน (Over-run/Under-run)          การแก้ไขเปลี่ยนแปลงเพื่อให้งานแล้วเสร็จตามวัตถุประสงค์ของสัญญา          กรณีงานพิเศษ (Extra Work)          การเพิ่มงานนอกขอบวัตถุประสงค์ของสัญญา          หลักเกณฑ์การจ่ายค่างาน 3.6 งานก่อสร้างล่าช้า ~การขยายระยะเวลาของสัญญา ~การปรับ          เหตุของการขยายระยะเวลา          การรับรองเหตุจากคณะกรรมการตรวจการจ้าง          การแจ้งว่าจะใช้สิทธิปรับ/เลิกสัญญาเมื่อครบกำหนดแล้วเสร็จของงาน          การแจ้งสงวนสิทธิปรับในขณะส่งงานล่าช้า          บทปรับและการนับจำนวนวันปรับผู้รับจ้าง 3.7 การเลิกสัญญา ~ค่าเสียหาย ~การปรับ          การปรับในกรณีมีการเลิกสัญญาตามหลักปฏิบัติของภาครัฐ          การเรียกค่าเสียหายกรณีเลิกสัญญา (ไม่มีการส่งมอบงาน) 3.8 การออกหนังสือรับรองความแล้วเสร็จของงาน (Certificate of Completion)          การออกหนังสือรับรองฯ (Certificate of Completion) เมื่องานก่อสร้างแล้วเสร็จในส่วนสาระสำคัญ (Substantial Completion of Works)          การออกหนังสือรับรองการประกันผลงาน (Maintenance Certificate) เมื่องานในส่วนที่คงเหลืออยู่เล็กน้อย (Outstanding/Minor Works) แล้วเสร็จสมบูรณ์พร้อมกับการครบกำหนดระยะเวลาการบำรุงรักษางาน (ระยะเวลาการประกันผลงาน) 3.9 ความรับผิดชอบของผู้รับจ้างในช่วงระยะเวลาบำรุงรักษางาน (Maintenance Period)           3.10 การหักคืนเงินประกันผลงาน          ความมุ่งหมายของเงินประกันผลงาน (Retention Money)          การหัก "เงินประกันผลงาน" ออกจากค่างานที่จะจ่าย          การคืน "เงินประกันผลงาน" เมื่องานแล้วเสร็จสมบูรณ์และสิ้นสุดระยะเวลาบำรุงรักษางาน (Maintenance Period) 3.11 เงินค่า K ตามสัญญาแบบปรับราคาได้          ความมุ่งหมายของการทำสัญญาแบบปรับราคาได้          สูตรค่า K และมติ ครม.ที่เกี่ยวข้อง          การพิจารณาจ่ายเงินค่า K 4. การผิดสัญญาและการระงับข้อพิพาทตามสัญญาจ้างก่อสร้าง 4.1 แนวปฏิบัติและประเด็นพิจารณาเมื่อมีกรณีพิพาทตามสัญญาจ้างก่อสร้าง 4.1.1 กระบวนการระงับข้อพิพาท 4.1.2 ข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการ (Arbitration Clause) 4.1.3 กฎหมายที่ใช้บังคับ (Governing Law) 4.1.4 กรณีพิพาทตามสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ กับเขตอำนาจศาลปกครอง 4.2 กรณีศึกษาข้อพิพาทตามสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ Phase I (บางนา-ดินแดง) 4.3 กรณีศึกษาข้อพิพาทตามสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ Phase I (สะพานพระราม ๙) 4.4 กรณีศึกษาข้อพิพาทในสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ แบบเบ็ดเสร็จ (Turnkey) (บางนา-บางปะกง) 4.5 .................... ฯลฯ ............................ 5. ความส่งท้าย 5.1 สรุปสาระและปัญหาเกี่ยวกับสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ 5.1.1 สรุปสาระสำคัญของสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ 5.1.2 สรุปปัญหาในสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ 5.2 ข้อเสนอเกี่ยวกับการทำและบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างทางพิเศษ 5.2.1 ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการทำสัญญาฯ 5.2.2 ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการบริหารสัญญาฯ 5.2.3 ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการแก้ปัญหาผิดสัญญาฯ หมายเหตุ          -ผู้รับการอบรมอาจศึกษาข้อมูลประกอบเกี่ยวกับสัญญาจ้างก่อสร้างได้อย่างต่อเนื่องทางเวปไซต์>>>คัมภีร์กฎหมาย และอาจซักถามหรือแสดงความเห็นเพิ่มเติมโดยเข้ากระดานกระทู้ในเวปไซต์ดังกล่าว          -ควรอ่านตำราและบทความต่างๆที่เกี่ยวกับสัญญาจ้างก่อสร้าง (Building Contracts) และการบริหารสัญญา (Contract Administration) >>>click ที่นี่          -ดูระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุฯ และที่แก้ไขโดยกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง >>>click ที่นี่          -ศึกษาตัวอย่างเอกสารต่างๆท้ายระเบียบฯ พัสดุ ฉบับข้างต้น เช่น ตัวอย่างเอกสารประกวดราคา (Bid Documents) แบบสัญญาจ้าง (Form of Contract) เงื่อนไขสัญญาจ้าง (Conditions of Contract)ทั้งฉบับสัญญาในประเทศและศัญญานานาชาติ (International Contracts) >>>click ที่นี่          -ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอนุญาโตตุลาการ >>>click ที่นี่          -ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสัญญาภาครัฐ >>>click ที่นี่          -ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสัญญาระหว่างประเทศ >>>click ที่นี่          -ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสัญญาจ้างก่อสร้าง รปท. ฉบับของ FIDIC >>>click ที่นี่          -ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ E-commerce และ พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ฯ >>>click ที่นี่          -ดูเค้าโครงฉบับย่อเกี่ยวกับเรื่องนี้ >>>click ที่นี่ * * * * * * * * * * * *