การบริหารงานอัยการเชิงรุกเพื่อประชาชน

โดย …… AG's Team ( มี.ค.๔๘ )

................... ในปัจจุบันนี้ สำนักงานอัยการสูงสุดได้มีการพัฒนาปรับเปลี่ยนบทบาทในด้านการบริหารงานองค์กรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและปรับเปลี่ยนวิธีการการทำงานของพนักงานอัยการเพื่อให้เกิดความโปร่งใส เป็นธรรม และสามารถ ตรวจสอบได้ จากภาคประชาชน ซึ่งเป็นวัตถุประสงค์หลักในการอำนวยความยุติธรรมทางอาญา สำหรับการบริหารสำนักงานอัยการสูงสุด นั้น ได้มีการพัฒนารูปแบบการบริหารงานเพื่อป้องกันมิให้อำนาจการตัดสินใจที่ขึ้นอยู่กับหัวหน้าส่วนราชการเพียงคนเดียว ซึ่งจะเป็นการรวมศูนย์การบริหารงานทำให้ขาดการมีส่วนร่วมจากผู้ใต้บังคับบัญชา หรือผู้บริหารลำดับรองคนอื่น ๆ ในองค์กร รวมทั้งการตัดสินใจในเรื่องสำคัญๆเพียงลำพังอาจก่อให้เกิดความผิดพลาดได้ง่าย หรืออาจไม่ได้รับการตอบสนองในการปฏิบัติจากบุคลากรในองค์กรให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ นอกจากนี้เมื่อพิจารณาถึงทฤษฎีหรือแนวทางการบริหารงานองค์การสมัยใหม่ ทั้งในและต่างประเทศ การที่มอบอำนาจการตัดสินใจหรืออำนาจการบริหารงานให้บุคคลเพียงคนเดียวในการบริหารงานเรื่องสำคัญๆ อาจไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เพราะขาดการปรึกษาหารือ และการมีส่วนร่วมจากบุคคลในองค์กรซึ่งมีส่วนได้เสีย หรือมีผลกระทบในเรื่องดังกล่าว

...................ดังนั้น เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2547 สำนักงานอัยการสูงสุดจึงได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารสำนักงานอัยการสูงสุด ( เรียกย่อว่า กบ.อส. ) ขึ้น โดยทำหน้าที่ในลักษณะเป็น Executive Board เช่นเดียวกับการบริหารงานขององค์กรเอกชน เพื่อให้มีประสิทธิภาพในการบริหารงานมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ คณะกรรมการดังกล่าวของสำนักงานอัยการสูงสุดจะมีอำนาจหน้าที่ในการร่วมพิจารณากำหนดนโยบาย และกำกับการปฏิบัติตามภารกิจของสำนักงานอัยการสูงสุด ร่วมกับอัยการสูงสุดซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการ การบริหารงานดังกล่าวนับว่าเป็นการกระจายอำนาจ และเปิดโอกาสให้เกิดการมีส่วนร่วมในการบริหารงานสำนักงานอัยการสูงสุด โดยผู้บริหารอื่นๆ ในองค์กรคือ รองอัยการสูงสุด และผู้ตรวจราชการอัยการ นอกจากนี้การบริหารงานองค์กรในรูปแบบของคณะกรรมการดังกล่าว ยังมีข้อดีในการขับเคลื่อนนโยบายสำคัญ ๆ ขององค์กรให้เป็น เอกภาพ มีความต่อเนื่อง จากผู้บริหารในปัจจุบันขององค์กรไปยังผู้บริหารคนใหม่ที่จะเข้ามารับตำแหน่ง และยังเป็นเวทีที่เปิดโอกาสให้ผู้บริหารคนอื่น ๆ ในองค์กรได้มีโอกาสแสดงวิสัยทัศน์ มีส่วนร่วม และร่วมรับผิดชอบในการบริหารงานนโยบายที่สำคัญ ๆ ของสำนักงานอัยการสูงสุดอีกด้วย

...................ในด้านการปรับเปลี่ยนวิธีการการทำงานของพนักงานอัยการเพื่อให้เกิดความโปร่งใส เป็นธรรม และสามารถตรวจสอบได้จากภาคประชาชน ซึ่งเป็นวัตถุประสงค์หลักในการอำนวยความยุติธรรมทางอาญานั้น เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2548 สำนักงานอัยการสูงสุดโดยมติของ กบ.อส.ได้ออกหนังสือเวียนกำหนดให้การมี คำสั่งไม่ฟ้องคดีอาญา ในทุกคดีของพนักงานอัยการ จะต้องมีการระบุชี้แจงถึง เหตุผล ไม่ว่าจะเป็นข้อกฎหมาย หรือข้อเท็จจริงที่ทำให้พนักงานอัยการสั่งไม่ฟ้องในคดีดังกล่าว ทั้งนี้การระบุเหตุผลในการสั่งไม่ฟ้องดังกล่าวนั้นเป็นการเปิดเผยข้อมูลซึ่งมีขึ้นเพื่อให้ประชาชน ซึ่งไม่ว่าจะเป็นผู้เสียหาย หรือผู้ต้องหา เข้าใจถึงเหตุผลของการใช้ดุลพินิจดังกล่าวของพนักงานอัยการ ว่าเป็นไปโดยชอบธรรม หรือเป็นไปโดยความยุติธรรมหรือไม่ หากผู้เสียหายหรือประชาชน พิจารณาแล้วเห็นว่าการใช้ดุลพินิจดังกล่าวเป็นไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก็สามารถดำเนินการโดยใช้ช่องทางตามกฎหมายกับบุคคลซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐให้รับผิดชอบในการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย นอกจากนี้การกำหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าวของสำนักงานอัยการสูงสุดยังเป็นไปเพื่อให้เกิดความสอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ เพื่อให้การดำเนินคดีอาญาในชั้นของพนักงานอัยการเป็นไปอย่างโปร่งใส และเป็นธรรม รวมทั้งทำให้ประชาชนเกิดความเชื่อมั่น และศรัทธาในการใช้ดุลพินิจของพนักงานอัยการ ซึ่งเป็นองคาพยพหนึ่งที่สำคัญในการดำเนินคดีอาญาในประเทศไทย

* * * * * * * * * * * *